{"id":282,"date":"2021-09-27T21:12:12","date_gmt":"2021-09-27T19:12:12","guid":{"rendered":"http:\/\/ponurynurt.pl\/?p=282"},"modified":"2021-10-07T21:15:56","modified_gmt":"2021-10-07T19:15:56","slug":"wspomnienie-o-poranku-prezes-szczepan-mroz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ponurynurt.pl\/?p=282","title":{"rendered":"Wspomnienie o “Poranku” – Prezes Szczepan Mr\u00f3z"},"content":{"rendered":"\n

\u201ePORANEK\u201e ppor. J\u00f3zefa Stefanowska<\/p>\n\n\n\n

Wspomnienie Szczepana Mroza <\/p>\n\n\n\n

Byli rodze\u0144stwem. Ona m\u0142odsza -Ziuta i W\u0142adek, starszy o kilka lat ukochany brat. Wczesne dzieci\u0144stwo sp\u0119dzili na Wo\u0142yniu, ich rodzice byli potomkami Sybirak\u00f3w zes\u0142anych za udzia\u0142 w Powstaniu Styczniowym. Nast\u0119pny etap dzieci\u0144stwa to Skar\u017cysko \u2013Kamienna, tu bowiem rodzina Wasilewskich przenios\u0142a si\u0119 jeszcze przed wojn\u0105. J\u00f3zefa dorasta\u0142a pod czu\u0142\u0105 opiek\u0105 rodzic\u00f3w i brata, kt\u00f3ry troszczy\u0142 si\u0119 o ni\u0105 jak ma\u0142o kto. W\u0142adek, doskona\u0142y harcerz, bardzo wcze\u015bnie zosta\u0142 podharcmistrzem, gromadzi\u0142 wok\u00f3\u0142 siebie wielu zapatrzonych w niego druh\u00f3w. Niezwykle zdolny, umuzykalniony, uzdolniony plastycznie, serdeczny i nad wyraz inteligentny. Troch\u0119 p\u00f3\u017aniej przyszed\u0142 na \u015bwiat trzeci z rodze\u0144stwa Wasilewskich – Miecio. Nadesz\u0142a jednak wojna, kt\u00f3ra postawi\u0142a ca\u0142y ten wyidealizowany \u015bwiat na g\u0142owie. Ju\u017c na samym jej pocz\u0105tku W\u0142adek wda\u0142 si\u0119 w wir konspiracji. Z okazji \u015bwi\u0119ta Odzyskania Niepodleg\u0142o\u015bci jeszcze w 1939 r. zawiesi\u0142 wielk\u0105 flag\u0119 bia\u0142o-czerwon\u0105 pod samym nosem okupant\u00f3w niemieckich. Ziuta te\u017c mia\u0142a w tym sw\u00f3j udzia\u0142, to ona j\u0105 uszy\u0142a, chocia\u017c nie kocha\u0142a tego zaj\u0119cia, ale jak mog\u0142a odm\u00f3wi\u0107 bratu? Kiedy Niemcy wymordowali cz\u0142onk\u00f3w organizacji Orze\u0142 Bia\u0142y, to w\u0142a\u015bnie W\u0142adek postawi\u0142 pierwszy krzy\u017c na ich zbiorowej mogile. Ju\u017c w 1942 r. zacz\u0105\u0142 coraz cz\u0119\u015bciej znika\u0107, nie wraca\u0142 na noce, ju\u017c wtedy zosta\u0142 \u017co\u0142nierzem oddzia\u0142u partyzanckiego GL \u201eNarbutta\u201d Ignacego Robba. Kiedy oddzia\u0142 ten zosta\u0142 rozbity w po\u0142owie maja 1943 r. pod Zaleziank\u0105, \u201eOset\u201d, bo taki pseudonim przyj\u0105\u0142 W\u0142adek, postanowi\u0142 nawi\u0105za\u0107 kontakt z partyzantk\u0105 akowsk\u0105. Zosta\u0142 przyj\u0119ty do zgrupowania \u201eMaria\u0144kiego\u201d Stanis\u0142awa Pa\u0142aca i bardzo szybko awansowa\u0142 na jego zast\u0119pc\u0119. Musia\u0142 mie\u0107 predyspozycje, skoro otrzyma\u0142 takie wyr\u00f3\u017cnienie, tym bardziej, \u017ce W\u0142adek nie mia\u0142 przeszkolenia wojskowego. Zdarzy\u0142o si\u0119 tak\u017ce, \u017ce na B\u00f3r w Skar\u017cysku gdzie mieszkali Wasilewscy, pod os\u0142on\u0105 nocy i asy\u015bcie Plutonu Ochronnego przyby\u0142 sam Komendant \u201ePonury\u201d. Wszyscy domownicy, na czele z J\u00f3zef\u0105 byli bardzo dumni. Potem by\u0142o szycie koszul dla partyzant\u00f3w, prasowanie i rado\u015b\u0107, \u017ce tak\u017ce ona mo\u017ce si\u0119 na co\u015b przyda\u0107. Bardzo chcia\u0142a i\u015b\u0107 do lasu, ale W\u0142adek zabrania\u0142. Nigdy jednak nie przypuszcza\u0142a, \u017ce trafi tam, ale po jak\u017ce tragicznych okoliczno\u015bciach. 6 sierpnia 1943 r. w lesie dalejowskim, w potyczce z \u017candarmeri\u0105 poleg\u0142 \u201eOset\u201d. T\u0119 tragiczn\u0105 wie\u015b\u0107 przyni\u00f3s\u0142 \u201eZ\u0105bek\u201d, ale rodzice nie mogli si\u0119 dowiedzie\u0107 o tym fakcie. Teraz ju\u017c d\u0142u\u017cej w domu pozosta\u0107 nie mog\u0142a. Za pieni\u0105dze, kt\u00f3re mia\u0142a otrzyma\u0107 rodzina od \u201ePonurego\u201d za bolesn\u0105 strat\u0119 syna, a kt\u00f3re nie mog\u0142y trafi\u0107 do rodzic\u00f3w, zakupi\u0142a wyposa\u017cenie apteczki i noc\u0105 wyruszy\u0142a na Wykus w poszukiwaniu partyzant\u00f3w. Nad ranem dotar\u0142a do obozu, zameldowa\u0142a si\u0119 \u201ePonuremu\u201d, kt\u00f3ry nie m\u00f3g\u0142 ukry\u0107 zdziwienia i wielkiego oburzenia, \u017ce Ziuta chce wst\u0105pi\u0107 do partyzantki. Przypomnia\u0142 jej \u015bmier\u0107 brata i pod \u017cadnym pozorem przyj\u0105\u0107 jej nie chcia\u0142. Dopiero po d\u0142ugiej rozmowie i histerii oczywi\u015bcie z jej strony, Komendant kaza\u0142 jej wybra\u0107 sobie pseudonim. Mia\u0142a z tym problem, ale kt\u00f3ry\u015b z partyzant\u00f3w zauwa\u017cy\u0142, \u017ce pi\u0119kna jest jak ten le\u015bny poranek, to mo\u017ce zostanie \u201ePorankiem\u201d? Jeszcze pierwszej nocy w lesie, koledzy wystawili j\u0105 na wart\u0119 i to na trudn\u0105 zmian\u0119, kiedy spa\u0107 si\u0119 chce najmocniej, od drugiej do czwartej. Sta\u0142a na warcie uparcie, ale nagle pos\u0142ysza\u0142a zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 kroki. Po podaniu komendy: St\u00f3j kto idzie? otrzyma\u0142a odpowied\u017a – \u201ePonury\u201d. By\u0142a mocno speszona, a komendant zdziwiony, \u017ce koledzy wystawili na wart\u0119 dziewczyn\u0119 i to na pocz\u0105tku jej pobytu w lesie. Zapyta\u0142 czy nie jest jej zimno i nakry\u0142 j\u0105 swoim ko\u017cuszkiem. Jaka by\u0142a szcz\u0119\u015bliwa, reszta zmiany przebieg\u0142a ju\u017c znacznie szybciej. Za to rano Ponury\u201d zarz\u0105dzi\u0142 zbi\u00f3rk\u0119 ca\u0142ego Plutonu Ochronnego i tak pogoni\u0142 wojsko po lesie, ze odechcia\u0142o im si\u0119 wyznacza\u0107 na warte dziewczyn\u0119. <\/p>\n\n\n\n

W po\u0142owie wrze\u015bnia pod Kobia\u0142kami polegli nasi \u017co\u0142nierze, kilku by\u0142o rannych, jednym z nich by\u0142 \u201ePozew\u201d Edward Paszkiel, kt\u00f3ry zosta\u0142 zamelinowany w stodole u ch\u0142opa w Bronkowicach i jemu nale\u017ca\u0142o pom\u00f3c. Wys\u0142ali \u201ePoranka\u201d. Mocno to prze\u017cy\u0142a, by\u0142 to pierwszy ranny, ale da\u0142a sobie rad\u0119. <\/p>\n\n\n\n

I kto wie co by\u0142oby, gdyby nie jej pomoc. Potem by\u0142y zmiany opatrunk\u00f3w i tak ch\u0142opak wyzdrowia\u0142 , walczy\u0142 i \u017cy\u0142 jeszcze d\u0142ugo po zako\u0144czeniu wojny. To w\u0142a\u015bnie po tej wizycie postanowi\u0142a w przysz\u0142o\u015bci zosta\u0107 lekarzem. \u201ePoranek\u201d by\u0142a sanitariuszk\u0105 w Plutonie Ochronnym, ale jak to kobieta musia\u0142a tak\u017ce czasem co\u015b ugotowa\u0107 w sytuacji, kiedy kucharze byli nieobecni. I tak mija\u0142o to partyzanckie \u017cycie. 7 pa\u017adziernika 1943 r. w m\u0142ynie Cioka na Borze w Skar\u017cysku mia\u0142a miejsce odprawa z p\u0142k. \u201eNilem\u201d szefem Kedywu KG AK. Tam dosz\u0142o do zdrady \u201eMotora\u201d, Niemcy poinformowani w ostatniej chwili przez tego zwyrodnialca, ruszyli ob\u0142aw\u0105, ale dzi\u0119ki przytomno\u015bci umys\u0142u ch\u0142opak\u00f3w z Plutonu Ochronnego, szkopy nie zd\u0105\u017cyli zamkn\u0105\u0107 pier\u015bcienia ob\u0142awy. To tam \u201ePoranek\u201d da\u0142a si\u0119 pozna\u0107 jako dzielna dziewczyna, kt\u00f3ra maj\u0105c suchary przyniesione z domu ratowa\u0142a partyzant\u00f3w od g\u0142odu na czele z \u201eNilem\u201d i \u201ePonurym\u201d. Tam tak\u017ce \u201eNil\u201d wyst\u0105pi\u0142 z wnioskiem nadania jej Krzy\u017ca Walecznych. <\/p>\n\n\n\n

28 pa\u017adziernika mia\u0142a miejsce najtragiczniejsza z ob\u0142aw na Zgrupowania Partyzanckie AK \u201ePonury\u201d. Podczas tej ob\u0142awy \u201ePoranek\u201d otrzyma\u0142a bardzo ci\u0119\u017cki postrza\u0142. Kula przebi\u0142a oba p\u0142uca. Pocz\u0105tkowo wszyscy my\u015bleli, \u017ce to tylko dra\u015bni\u0119cie, jednak z ka\u017cd\u0105 minut\u0105 s\u0142ab\u0142a. Koledzy donie\u015bli j\u0105 do dworu we Wzdole i tam zostawili pod opiek\u0105 dziedziczki p. Olszewskiej. Wezwano jednego doktora, odm\u00f3wi\u0142, dopiero niezmordowany dr Poziomski przyjecha\u0142 i si\u0119 \u2026rozp\u0142aka\u0142, widzia\u0142 bowiem umieraj\u0105c\u0105 dziewczyn\u0119. Wiedzia\u0142 tak\u017ce o \u015bmierci W\u0142adka. Potem by\u0142 pobyt na innej melinie, wreszcie \u201ePonury\u201d zorganizowa\u0142 transport do Warszawy i tam zawieziona przez \u201eMotora\u201d zosta\u0142a zoperowana i po d\u0142ugim pobycie w szpitalu powoli zacz\u0119\u0142a wraca\u0107 do zdrowia. Nale\u017cy tu jeszcze wspomnie\u0107 o ogromnej pomocy Miecia , kt\u00f3ry pod nieobecno\u015b\u0107 siostry, bardzo pomaga\u0142 stroskanej matce.Do domu wr\u00f3ci\u0142a ju\u017c po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych, ale nie by\u0142 to ju\u017c ten sam dom. <\/p>\n\n\n\n

P\u00f3\u017aniej wst\u0105pi\u0142a na medycyn\u0119 i zosta\u0142a lekarzem anestezjologii. Przyje\u017cd\u017ca\u0142a na Wykus, spotyka\u0142a si\u0119 z kolegami z czas\u00f3w wojny. W 1998 r. wysz\u0142a drukiem ksi\u0105\u017cka o \u201ePoranku\u201d i \u201eOsecie\u201d pt. \u201eOd Ponurego do bia\u0142ego fartucha\u201d autorstwa Marii Piechowskiej. To doskona\u0142a lektura dla tych, kt\u00f3rzy chcieli by pozna\u0107 losy dwojga rodze\u0144stwa, kt\u00f3rym m\u0142odo\u015b\u0107 i \u017cycie odebra\u0142a wojna\u2026 \u201ePoranek\u201d odesz\u0142a na wieczn\u0105 wart\u0119 26 wrze\u015bnia br. w wieku 97 lat. Pogrzeb odb\u0119dzie si\u0119 2 pa\u017adziernika o godz. 10.30 na cmentarzu w Skar\u017cysku Zachodnim. <\/p>\n\n\n\n

Msza pogrzebowa zostanie odprawiona w ko\u015bciele \u015bw. Floriana w W\u0105chocku \/klasztor\/ o godz. 12.00.Rodzinie \u015b.p. J\u00f3zefy Stefanowskiej-Rybus \u201ePoranek\u201d w imieniu ca\u0142ego Stowarzyszenia Pami\u0119ci \u201ePonury-Nurt\u201d sk\u0142adam szczere wyrazy wsp\u00f3\u0142czucia. Szczepan Mr\u00f3z.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201ePORANEK\u201e ppor. J\u00f3zefa Stefanowska Wspomnienie Szczepana Mroza Byli rodze\u0144stwem. Ona m\u0142odsza -Ziuta i W\u0142adek, starszy o kilka lat ukochany brat. Wczesne dzieci\u0144stwo sp\u0119dzili na Wo\u0142yniu, ich rodzice byli potomkami Sybirak\u00f3w zes\u0142anych za udzia\u0142 w Powstaniu Styczniowym. Nast\u0119pny etap dzieci\u0144stwa to Skar\u017cysko \u2013Kamienna, tu bowiem rodzina Wasilewskich przenios\u0142a si\u0119 jeszcze przed wojn\u0105. J\u00f3zefa dorasta\u0142a pod czu\u0142\u0105 … Czytaj dalej Wspomnienie o “Poranku” – Prezes Szczepan Mr\u00f3z<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ponurynurt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/282"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ponurynurt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ponurynurt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ponurynurt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ponurynurt.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=282"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ponurynurt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/282\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":283,"href":"https:\/\/ponurynurt.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/282\/revisions\/283"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ponurynurt.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=282"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ponurynurt.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=282"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ponurynurt.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=282"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}